Ortalama, Medyan ve Mod Nedir?
Gelir verilerinde ortalamaya bakıldığında bambaşka, medyana bakıldığında bambaşka bir tablo ortaya çıkar. Gelir dağılımı verilerinde ortalama ve medyan arasındaki fark her zaman belirgindir — en üst gelir grubunun ortalamayı yukarı çekmesi, medyanın neden daha temsil edici bir ölçü olduğunu açıkça gösterir. Bu yüzden merkezi eğilimi tek bir ölçüyle değil, üç farklı perspektifle değerlendirmek gerekiyor.
- Ortalama — tüm değerlerin toplamının sayıya bölünmesi. Aykırı değerlere duyarlıdır.
- Medyan — sıralandığında ortadaki değer. Aykırı değerlerden etkilenmez.
- Mod — en sık görülen değer. Sıfır, bir veya birden fazla mod olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortalama mı medyan mı kullanmalıyım?
Verileriniz simetrik dağılıyorsa ve aykırı değer yoksa ortalama en iyi merkezi eğilim ölçüsüdür. Ancak veriler çarpıksa — gelir, konut fiyatları veya bekleme süreleri gibi — medyan çok daha temsil edicidir. Çarpıklık katsayısı 1'i aştığında medyan, ortalamanın yakalayamadığı gerçek merkezi çok daha doğru yansıtır.
Excel'de nasıl hesaplarım?
Ortalama için =AVERAGE(), medyan için =MEDIAN() fonksiyonlarını kullanabilirsiniz — birden fazla mod varsa MODE sadece ilkini döndürdüğünden MODE.MULT kullanmak gerekir. Mod hesaplamalarında ise =MODE.SNGL() tek bir mod döndürürken, =MODE.MULT() birden fazla modu dizi formülü olarak verir. Microsoft'un resmi Excel dokümantasyonuna göre, MODE.MULT fonksiyonu Ctrl+Shift+Enter ile dizi formülü olarak girilmeli ve sonuç aralığı önceden seçilmelidir.